Tek kullanımlık plastiklere kademeli yasak geliyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımına kademeli olarak son verilmesini öngören yeni bir düzenleme hazırladı. Yeni sistemle birlikte plastik ürünlerin yerine ahşap ve kağıt alternatifler kullanılacak, uzun vadede ise cam, metal ve porselen gibi çoklu kullanım ürünlerinin yaygınlaştırılması hedeflenecek.

Plastik ürünler kademeli olarak kaldırılacak

Bakanlık tarafından hazırlanan yönetmelik taslağına göre çevreye ve su kaynaklarına en fazla zarar veren tek kullanımlık plastik ürünler piyasadan kaldırılacak.

Düzenleme kapsamında plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubukları, plastik tabaklar, köpük (EPS) gıda kapları, içecek kapları, plastik bardaklar, pipetler ve plastik çubuklu kulak pamukları gibi ürünlerin kullanımına son verilmesi planlanıyor.

Yönetmeliğin bu yıl yürürlüğe girmesi bekleniyor

Hazırlanan yönetmelik taslağı kısa süre içinde kurumların görüşüne açılacak. Sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin değerlendirmelerinin ardından düzenlemeye son şekli verilecek.

Yetkililer, yönetmeliğin bu yıl içinde yürürlüğe girmesinin planlandığını belirtiyor.

Ahşap ve kağıt alternatifler kullanılacak

Yeni düzenleme ile plastik ürünlerin yerine çevre dostu alternatifler kullanılacak.

Plastik çatal, bıçak ve kaşıkların yerine ahşap ürünler, plastik bardakların yerine kağıt bardaklar, plastik pipetlerin yerine karton pipetler ve plastik kulak çubuklarının yerine ahşap çubuklu ürünler kullanılacak.

Köpük gıda kaplarının yerine ise kağıt veya karton kapların tercih edilmesi planlanıyor.

Çok kullanımlı ürünler teşvik edilecek

Bakanlığın uzun vadeli hedefi ise tek kullanımlık ürünlerin tamamen azaltılması ve çok kullanımlı ürünlerin yaygınlaştırılması.

Bu kapsamda cam, metal ve porselen gibi uzun ömürlü ürünlerin kullanımının artırılması için vatandaşların teşvik edilmesi planlanıyor.

Karbon salımı ve maliyet düşecek

Düzenleme ile yılda yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri karbon salımının önlenmesi hedefleniyor.

Ayrıca tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasıyla birlikte atık yönetimi maliyetlerinde yaklaşık 1,5 milyar liralık tasarruf sağlanabileceği öngörülüyor.

Dünya genelinde plastik kısıtlamaları artıyor

Bilimsel verilere göre dünyada üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40’ını tek kullanımlık ürünler oluşturuyor. Yetersiz atık yönetimi nedeniyle bu plastiklerin önemli bir kısmı doğaya karışıyor.

Araştırmalar, denizlerdeki atıkların yaklaşık yüzde 80’inin tek kullanımlık plastiklerden oluştuğunu ortaya koyuyor.

Bu nedenle birçok ülke plastik kirliliğini azaltmak için yeni düzenlemeler hazırlıyor. Avrupa Birliği de 2019 yılında kabul ettiği Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile birçok plastik ürünün kullanımını yasaklamış veya ciddi şekilde sınırlandırmıştı.