Dünyanın birçok ülkesinde, sosyal medyada yayılan manipülatif içeriklerden çocukları ve gençleri korumaya yönelik yaş sınırlamaları uygulanıyor. Bu kapsamda Türkiye’de de benzer bir düzenleme için somut adımlar atılmaya başlandı.
15 yaş altına sosyal medya sınırlaması geliyor
Hazırlanan yasal düzenleme taslağına göre, sosyal ağ sağlayıcılarına 15 yaşından küçük çocuklar için hesap açmama yükümlülüğü getirilecek. Aynı zamanda platformların, çocukları zararlı içeriklerden koruyacak etkili filtreleme sistemleri kurması zorunlu hale gelecek. Söz konusu düzenleme taslağının, ay sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilgili komisyonuna sunulması planlanıyor.
Yeni düzenlemeyle sosyal medya şirketlerine daha fazla sorumluluk yüklenmesi hedeflenirken, çocukların dijital ortamlarda güvenli bir şekilde vakit geçirebilmesi amaçlanıyor. Böylece küçük yaştaki kullanıcıların zararlı içeriklere maruz kalmasının önüne geçilmesi öngörülüyor.
Torba yasa içinde yer alacak
Uzmanlar, akademisyenler, sosyal medya platform temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarının katkılarıyla yürütülen çalışmalar sonucunda, ilgili kanun maddesinin bir torba yasa teklifi kapsamında Meclis gündemine taşınacağı ifade ediliyor.
Dünyadaki uygulamalar incelendi
Türkiye’de planlanan düzenleme hazırlanırken, çocukların dijital güvenliğini sağlamaya yönelik farklı ülkelerde hayata geçirilen uygulamalar da mercek altına alındı. Bu doğrultuda öne çıkan bazı ülke örnekleri şöyle:
ABD’de bazı eyaletlerde 14 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımı 2025 yılı itibarıyla yasaklanacak. Çin’de ise 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya hesabı açabilmesi ebeveyn iznine bağlı olup, gece saatlerinde cihaz ve internet erişimi kısıtlanıyor. Fransa’da 15 yaş altı çocuklar için ebeveyn onayı zorunlu tutulurken, İtalya’da 14 yaş altındaki çocukların cep telefonu kullanımı ve 16 yaş altındakilerin sosyal medya erişimi sınırlandırılmış durumda.
İngiltere ve Rusya’da 13 yaş altındaki çocukların çevrim içi platformlarda hesap açmasına kısıtlamalar getirilirken, Güney Kore’de 16 yaş altındaki çocuklar için gece saatlerinde çevrim içi oyun yasağı uygulanıyor. İrlanda’da 16 yaş altı için akıllı telefon kullanımının tamamen yasaklanması tartışılırken, Avustralya’da 14 yaş altına sosyal medya yasağı bulunuyor ve kurallara uymayanlara ağır yaptırımlar uygulanıyor. Yunanistan’da da çocukların sosyal medya kullanımına yönelik çalışmalar sürüyor.
Dijital güvenlik için önemli adım
Türkiye’de hayata geçirilmesi planlanan bu düzenleme, çocukların dijital ortamlarda karşılaşabileceği riskleri azaltmayı hedefliyor. Uzmanlar, sosyal medyada maruz kalınan olumsuz içeriklerin çocukların ruh sağlığı ve gelişimi üzerinde ciddi etkiler oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Yetkililer ise düzenlemenin temel amacının, çocukların çevrim içi platformlarda daha güvenli bir şekilde bulunmasını sağlamak ve ailelerin denetim mekanizmalarını güçlendirmek olduğunu vurguluyor. Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, ebeveyn onayı olmadan çocukların sosyal medya hesabı açması veya dijital platformlara erişmesi mümkün olmayacak.
